Postępowania odrębne w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi

Kolejny artykuł z serii postępowań odrębnych tym razem omawia postępowania w sprawach dotyczących stosunków między rodzicami a dziećmi, takich jak ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa oraz macierzyństwa, uznanie dziecka oraz rozwiązanie przysposobienia.

Czego dotyczą postępowania odrębne w tych sprawach?

W ramach tego postępowania uregulowanego w art. 453-457 k.p.c., rozpoznawane są sprawy o :

• ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa
• ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa
• unieważnienie uznania dziecka
• rozwiązanie przysposobienia

Odrębności procesowe

Co do odstępstw tych postępowań od ogólnych przepisów kodeksu, wynikających z przepisów k.p.c., na uwagę zasługuje okoliczność, że przepis art. 458 § 1 odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów art. 426, 429, 431, 434 i 435, dotyczących postępowania w sprawach małżeńskich. Mając powyższe na uwadze, wyróżnić można następujące odrębności:

• do reprezentowania strony konieczne jest pełnomocnictwo szczególne (art. 426),
• jeżeli strona wezwana do osobistego stawiennictwa nie stawi się bez usprawiedliwionych powodów na posiedzenie, sąd może ją skazać na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka, nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia jej do sądu (art. 429),
• orzeczenie sądu nie może być oparte wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych. W razie niestawienia się pozwanego na rozprawę sąd, może wydać wyrok zaoczny dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (art. 431),
• sąd może zarządzić przeprowadzenie przez wyznaczoną osobę wywiadu środowiskowego (art. 434),
• wyrok prawomocny wywiera skutek wobec osób trzecich, za wyjątkiem tej części wyroku, która orzeka o prawach i roszczeniach majątkowych dochodzonych łącznie z prawami niemajątkowych (art. 435),
• rozprawa odbywa się bez względu na niestawiennictwo stron (art. 455),
• postępowanie zostaje umorzone po śmierci jednej ze stron z wyjątkami przewidzianymi w ustawie (art. 456),
• ponadto istotną odrębnością jest udział prokuratora, a w szczególności wytaczanie przez niego powództw.